Fon Havuzu
Paylaş :

KOOPERATİFTEN BEDAVAYA EV SAHİBİ OLMA HİKAYESİ

Sizlere uzun yıllar öğretmenlik yapmış bir arkadaşın Kooperatifle sadece ufak aidatlar vererek nasıl ev sahibi olduğunu anlatacağım. Arkadaş seksenlerde darbeden sonra ülkenin yeniden toparlanmaya başladığı zamanlarda Ankara’da öğretmenlik yapıyor. Yıllardır sabit maaşla çalışıyor, evin mutfak ihtiyaçları, gıda, ısınma, çocukların okul masrafları derken kendisine ufak miktarlar kalıyor. Bunların yanında emekliliğinde rahat edebileceği kimseye muhtaç olmadan yaşayabileceği bir evin hayalini kuruyor. Sonra bir yerlerden Kooperatiflerle ilgili teşvikleri öğreniyor ve arkadaşları ile hayallerinde ki eve kavuşmak için bir arsa satın almaya karar veriyorlar. Ankara’da araştırıyorlar Keçiören tarafında şehrin dışında bir tarla buluyorlar. Öğreniyorlar ki tarlayı satan kişi varlıklı bir milletvekili. Tarlaya alıcı oluyorlar, satıcı ile tanışıyorlar, durumlarını, amaçlarını anlatıyorlar. Velhasıl satıcı taksitler halinde tarlayı satmaya razı oluyor. Üyeleri çoğunlukta öğretmen olan kooperatifin artık bir tarlası vardır üzerine konacak apartmanları bekleyen. Derken kooperatif üyelerinden yıllarca sadece 15-20 TL gibi ufak aidatlar toplar. Aradan yıllar geçmiştir. Türkiye üzerine kaplı olan kara bulutları dağıtmıştır. Ülkenin büyüyüp ve gelişmesi ile birlikte Ankara’da genişlemiştir. Artık Keçiören Ankara’nın en büyük ilçelerinden bir tanesidir. Yıllar önce alınan tarla artık şehir içinde kalmıştır ve site yapılmaya müsait harika bir konumdadır. Üyeler bir araya gelir siteyi yaparlar.  Tüm üyelere birer daire kalır ayrıca fazladan daire ve dükkanlar satılarak üyelere paylaştırılır.

Devletin ev sahibi olmak isteyenlere verdiği güzel bir teşvik olan Konut yapı Kooperatifleri hakkında bilinmeyenleri merak edilenleri Vergi yasaları açısından değerlendirmek istedim. Konut yapı kooperatifine üyeyseniz ya da üye olmak istiyorsanız bilmeniz gereken sizlere fayda sağlayacak bazı şeyler var. Şimdi gelin birlikte vergi yasalarında ki konut yapı kooperatiflerine tanınan avantajlara bakalım.

Konut Yapı Kooperatiflerinde Kdv İstisnası Uygulaması

Katma Değer Vergisi Kanunu’na Konut Yapı Kooperatifleri açısından baktığımızda öncelikle geçici 28 inci madde gözümüze çarpmaktadır.  2009 yılında geçici 28 inci maddenin eklendiği tarihten önce bina inşaat ruhsatı almış konut yapı kooperatiflerinin üyelerine yaptığı konut teslimleri KDV’den istisna edilmiş, bu tarihten sonra alınmış ruhsatlar için istisna kaldırılmıştır.

 Buna göre, Konut Yapı Kooperatiflerinde, üyelere yapılan 150 m2 ye kadar teslimlerde yüzde 1, 150 m2 nin üzerinde konut teslimlerinde ise yüzde 18 KDV söz konusudur. Üyeler dışındaki kişilere yapılacak konut teslimleri de genel oranda katma değer vergisine tabidir. Bu kooperatiflerin işyeri teslimleri de genel oranda vergiye tabidir.

 Konut Yapı Kooperatiflerinde aidat toplayarak arsa alımı süreci ve inşaat yapımı uzun süre alabilmektedir. Katma Değer Vergisi mükellefiyet tesisi inşaat için ruhsat alınıncaya kadar gerekmemektedir. İnşaat ruhsatı alındığı tarih itibariyle mükellefiyet tesis ettirerek takvim yılının üçer aylık dönemleri itibariyle beyanname verilmesi gerekir.

Diğer taraftan 3 Şubat 2017 tarihinde yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/1/2017 tarihinden itibaren yapılacak konut inşaatı projelerine ilişkin olarak net alanı 150 metrekareye kadar olan, lüks veya birinci sınıf olarak inşa edilmiş ve Büyükşehir sınırları içerisinde yer alan konutların yapı ruhsatının alındığı tarihte üzerine yapıldığı arsanın birim metrekare vergi değeri;

 

1.000 TL ile 2.000 TL (2.000 TL dahil) arasında olanların tesliminde %8,

2.000 TL’nin üzerinde olanların tesliminde %18,

oranında KDV hesaplanacağı ve bununla birlikte ancak 30 Eylül 2017 tarihine kadar net alanı 150 metrekarenin üzerinde olması sebebiyle %18’lik KDV oranına tabi olması gereken konut teslimlerinde de %8’lik oranın kullanılacağı belirtilmiştir.

Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İstisna-İndirimli Oran Uygulaması

Konut Yapı Kooperatiflerine ifa edilecek inşaat taahhüt işleri %1 oranında katma değer vergisine tabidir. Üst birlik şeklinde örgütlenmiş kooperatiflerin üyelerine yapılan inşaat taahhüt işlerinde de istisna veya indirimli oranda katma değer vergisi uygulanabilir.

Konut yapı kooperatiflerinin inşaat işi niteliğinde olmayan veya taahhüde dayanmayan teslim ve hizmetleri, istisna/indirimli oran uygulamasından yararlanamaz. Bu teslim ve hizmetler genel hükümlere göre vergiye tabidir.

Kooperatiflerin arsa alımları genel hükümlere göre değerlendirilir. Örneğin özel şahıstan arsa alınıyorsa bu verginin konusuna girmediği için bu teslimde vergi yoktur. Ticari bir işletmeye dahil bir arsa kooperatif tarafından alınıyorsa veya müzayede mahallinde bir arsa alımı söz konusu ise bu teslimler KDV Kanununun 17/4-r maddesi hariç verginin konusu kapsamındadır.

KDV Kanununun 17/4-r maddesine göre, kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler KDV den müstesnadır.

Bu hüküm uyarınca, Kooperatiflerin aktiflerinde en az iki tam yıl süreyle bulunan taşınmazların (arsa, arazi, bina) satışı KDV den istisna olup, bu satışların müzayede suretiyle gerçekleşmesinin belirtilen duruma etkisi yoktur.

Eğer bir konut yapı kooperatifi emanet usulüyle inşaat işi yaptırıyorsa,  konut yapı kooperatiflerine yapılan malzeme hariç işçilik hizmetlerinde, yalnızca işçilik hizmetlerine istisna veya indirimli oran uygulanır. Bunun dışında piyasadan satın alınan mal ve hizmetler katma değer vergisine tabi olacaktır.

Konut Yapı Kooperatiflerinin Kat Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulaması

Kat karşılığı inşaat işlerinde iki teslim vardır. Birisi arsanın teslimi diğeri ise konut veya işyeri teslimidir. Esas itibariyle burada bir teslim söz konusu olup bir inşaat taahhüt işinden bahsedilemez.

Konut yapı kooperatifine ait arsaların, herhangi bir şirkete veya başka bir kooperatife yapım için teslimi de inşaat taahhüt işi kapsamında mütalaa edilmez. Şirket veya başka kooperatifle kat karşılığı anlaşma yapılması halinde, yapı sahibi kooperatife konut tesliminde istisna ya da inşaat taahhüt işi kapsamında indirimli oran uygulamasından bahsedilemeyeceği için genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanır.

Paylaş :